fa تعیین میزان تستوسترون سرمی در زنان سنین باروری مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس و رابطه آن با شدت بیماری پژوهشي اصیل Original Research مقدمه: بیماری مولتیپل اسکلروزیس (MS) مهمترین بیماری تخریب غشاء میلین می باشد. برای علت آن یک پایه خودایمنی شناخته شده و نیز مطالعات نیز نشان داده است که تغییرات هورمونهای جنسی از جمله تستوسترون نقشی در این مکانیسم دارد. هدف این مطالعه تعیین این تغییرات و رابطه آن با شدت بیماری می باشد. بحث و نتیجه‌گیری: تستوسترون ارتباط مثبتی با بیماری ام اس دارد. بنابراین مطالعات دیگری در جهت بررسی ارتباط و تآثیر سیستم آندوکرین در علت و درمان بیماری ام اس باید انجام گیرد. یافته‌ها: در این مطالعه سطح سرمی تستوسترون در بیماران در طی مرحله فولیکولی 3/0±0461/0 و گرم در هر میلی لیتر بود در مقایسه گروه کنترل 0.40/0 ±0.82 (011/0P = ) و در طی مرحله لوتئال 7/0 ±58/0 نانوگرم در هر میلی لیتر بود در مقایسه گروه کنترل 3/0±88/0 (03/0P = ) مشاهده شد. بنابراین میانگین میزان سرمی تستوسترون از نظر آماری تنها در هر دو مرحله لوتئال و فولیکولی سیکل قاعدگی به طور معنی داری پایین می باشد (05/ 0P <)، ولی ارتباطی با شدت بیماری ملاحظه نشد. مواد و روش‌ها: 32 بیمار مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس در این مطالعه مقطعی انتخاب شدند و با تعداد 60 نفر سالم بعنوان گروه کنترل همسان سازی شدند و میزان سرمی هورمون تستوسترون در هر دو گروه به طور تصادفی در دو مرحله لوتئال و فولیکولی سیکل قاعدگی تعیین و سپس رابطه میزان هورمون با شدت بیماری بررسی گردید. Background: Multiple Sclerosis (MS) is the most common demyelinating disease. An autoimmune basis has been confirmed for pathogenesis of MS, and studies have shown that sex hormones such as testosterone may play a role in the disease mechanism. The purpose of this study was to survey these changes in MS patients. Materials and Methods: 31 MS patients were included in this cross-sectional study and matched with 60 healthy coses as control group. The serum testosterone level of both groups were randomly determined in follicular and luteal phases. Then the testosterone hormone levels and their correlation with the disease were studied. Results: In this study, testestrone level in patients was 0.461 ± 0.3 ng/ml in the follicular phase compared to controls with mean level of 0.82 ± 0.4 ng/ml(pv=0.011) .Mean testestrone level in female patients was 0. 58 ± 0.7 ng /ml in the luteal phase compared to controls with mean level of 0.88± 0.3 ng/ml (pv = 0.03). Patients with MS had significantly lower testosterone, in the follicular and luteal phase, but no relation with the disease was observed. Conclusion: Testestrone has a positive relation with MS. Further studies to determine the cause of relation and effect of endocrine system on MS pathogenesis and treatment are suggested. بیماری ام اس, تستوسترون, مرحله فولیکولی, مرحله لوتئال Multiple Sclerosis , Testestrone, Follicular phase, Luteal phase. 110 117 http://yafte.lums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1280-37&slc_lang=fa&sid=1 Azam Foroughi pour اعظم فروغی پور azam-foroughipour@pmi.iaun.ac.ir 720031947532846009764 720031947532846009764 Yes MSC. of Midwifery, Islamic Azad University, Najaf Abad Branch, Isfahan, Iran, azam-foroughipour@pmi.iaun.ac.ir دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، اصفهان، ایران Rokhsareh Meamar رخساره معمار 720031947532846009765 720031947532846009765 No Isfahan university of Medical Sciences, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات اعصاب دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران