fa ارزیابی دانش، نگرش و قصد رفتاری سیاست‌گذاران سلامت ایران نسبت به ادغام هوش مصنوعی در فرآیندهای سیاست‌گذاری: یک مطالعه مقطعی تحلیلی سیاست گذاری سلامت سیاست گذاری سلامت پژوهشي اصیل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">مقدمه</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">: در حالی که هوش مصنوعی ظرفیت تحول‌آفرینی قابل‌توجهی برای نظام‌های سلامت دارد، برداشت و نگرش سیاست‌گذاران در کشورهای با درآمد کم و متوسط نسبت به آن هنوز به‌طور کافی مورد بررسی قرار نگرفته است. این مطالعه با هدف بررسی میزان دانش، نگرش‌ها و نیات رفتاری سیاست‌گذاران حوزه سلامت در ایران در خصوص ادغام هوش مصنوعی انجام شد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">.</span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"B Yagut""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">مواد و روش ها</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">: این مطالعه مقطعی از اردیبهشت تا مرداد 1404 با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند از مسئولان نهادهای سلامت در سطوح ملی و استانی انجام شد. داده‌ها از طریق یک پرسشنامه خودایفا و دارای روایی و پایایی تأییدشده گردآوری شد که حوزه‌های دانش، نگرش و رفتار/قصد رفتاری را ارزیابی می‌کرد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">.</span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"B Yagut""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">یافته ها</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">: از میان ۱۲۲ نفر دعوت‌شده، ۹۵ نفر در مطالعه شرکت کردند (نرخ پاسخ‌گویی ۷۸ درصد). میانگین سنی پاسخ‌دهندگان 2/46&nbsp; سال بود و 8/56 درصد آنان مرد بودند. میانگین سابقه فعالیت سیاست‌گذاری آنان 6/11 سال گزارش شد. در حالی که آشنایی با مفاهیم کلی هوش مصنوعی در سطح متوسط تا بالا بود، آگاهی نسبت به کاربردهای اختصاصی آن در ایران و نیز چارچوب‌های حکمرانی بین‌المللی محدود ارزیابی شد. نگرش‌ها عمدتاً مثبت بود و سیاست‌گذاران بر نقش هوش مصنوعی در بهبود تصمیم‌گیری و کاهش خطاها تأکید داشتند. با وجود کاربرد محدود فعلی، علاقه‌مندی قابل‌توجهی به مشارکت و آموزش در آینده ابراز شد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">.</span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"B Yagut""></span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" yagut="">بحث و نتیجه‌گیری:</span></span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" yagut=""> سیاست‌گذاران سلامت در ایران نگرشی خوش‌بینانه نسبت به نقش هوش مصنوعی دارند؛ با این حال، برای تسهیل به‌کارگیری مسئولانه آن، نیازمند برنامه‌های آموزشی هدفمند و تقویت ظرفیت‌ها، به‌ویژه در زمینه حکمرانی و کاربردهای بومی هستند</span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Background</span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">: While artificial intelligence (AI) holds transformative potential for health systems, its perception among policymakers in low- and middle-income countries (LMICs) remains underexplored. This study aimed to investigate the knowledge, attitudes, and behavioral intentions of Iranian health policymakers regarding AI integration.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Materials and Methods</span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">: A cross-sectional study was conducted from June to December 2025 using a purposive sample of officials from national and provincial health institutions. A validated, self-administered questionnaire assessed domains of knowledge, attitude, and behavior/intention.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Results</span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">: Among 122 invited participants, 95 participants responded to the questionnaires (78% response rate). The participants (mean age: </span></span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&lrm;</span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">46.2 years; </span></span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&lrm;</span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">56.8% male) had an average of </span></span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&lrm;</span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">11.6 years of policy experience. While familiarity with general AI concepts was moderate to high, knowledge of its specific applications in Iran and international governance frameworks was limited. Attitudes were predominantly positive, with policymakers recognizing AI&#39;s utility in improving decision-making and reducing errors. Despite limited current use, there was a strong expressed interest in future engagement and training.</span></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Conclusion</span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">: Iranian health policymakers are optimistic about AI&#39;s role; however, it requires targeted education and capacity-building initiatives, particularly on governance and local applications, to facilitate its responsible adoption.</span></span></span></div> هوش مصنوعی, سیاست‌گذاری سلامت, دیدگاه سیاست‌گذاران, ایران Artificial intelligence, Health policy, Policymaker perspectives, Iran 67 76 http://yafte.lums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3695-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Behzadifar مسعود بهزادی فر masoudbehzadifar@gmail.com 7200319475328460032011 7200319475328460032011 No Center for Social Determinants of Health, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم‌آباد، ایران Hasan Abolghasem Gorji حسن ابوالقاسم گرجی 7200319475328460032012 7200319475328460032012 No Center for Health Management and Economics Research, Institute for Health Management Research, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت، پژوهشکده تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Farzaneh Shaygan فرزانه شایگان Md.kornokar66@yahoo.com 7200319475328460032013 0009-0000-5486-3483 No School of Nursing, Lorestan University of Medical Sciences, Dorud, Iran دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، دورود، ایران Meysam Behzadifar میثم بهزادی فر m_behzadifar67@yahoo.com 7200319475328460032014 7200319475328460032014 No Center for Social Determinants of Health, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم‌آباد، ایران Samad Azari صمد آذری samadazari1010@gmail.com 7200319475328460032015 7200319475328460032015 No Center for Health Management and Economics Research, Institute for Health Management Research, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران Ahad Bakhtiari احد بختیاری ah.bakhtyari@gmail.com 7200319475328460032016 7200319475328460032016 Yes Center for Health Equity Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات عدالت در سلامت ، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران