en ارزیابی میزان بروز عوارض ناشی از واکسن در طرح ملی واکسیناسیون بر علیه سرخک و سرخجه در استان همدان پژوهشي اصیل Original Research مقدمه: در طی واکسیناسیون همگانی عوارض ناشی از تزریق اهمیت خاصی می یابد زیرا در عملیات تزریقی در سطح وسیع، عوارض افزایش یافته و به علت وسعت محدوده سنی احتمال بروزشان بالاتر است. این پژوهش جهت ارزیابی میزان بروز عوارض ناشی از واکسن در طرح ملی واکسیناسیون بر علیه سرخک و سرخجه در استان همدان انجام پذیرفت. مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی مقطعی از 15 آذر تا 15 دی ماه 1382 و دو ماه پس از اتمام طرح، از طریق بررسی فرم های عوارض واکسن که در اختیار کلیه تیم های عملیاتی و مراکز بهداشتی- درمانی دولتی و خصوصی بود، انجام پذیرفت. اطلاعات پس از استخراج در برنامه Spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد بدنبال واکسیناسیون کشوری MR در استان همدان میزان بروز عوارض خفیف بیش از عوارض شدید بوده و بیشترین میزان بروز عوارض در ارتباط با واکنش به واکسن گزارش شد و موردی از خطای برنامه دیده نشد، لذا برقراری سیستم مراقبت های سریع و انعطاف پذیری جهت عوارض جانبی پیشنهاد می گردد. یافته ها: در این مطالعه مشخص گردید 827468 نفر در استان همدان واکسینه و از این تعداد 260 نفر دچار عوارض واکسن شده اند، تعداد کل عوارض 605 مورد بود. 4/61% عوارض در 24 ساعت اول پس از واکسیناسیون و 91% عوارض سرپائی بودند. 84% عوارض توسط تیم عملیاتی و بیشترین میزان بروز عوارض در گروه سنی 14-10 سال گزارش شد. 86% بروز عوارض مربوط به واکنش به واکسن بود. عوارضی که میزان بروزشان بیشتر از یک مورد درصد هزار بود به ترتیب شامل کهیر، تب، سردرد، استفراغ، لنفاد نوپاتی، سرفه و راش، میالژی، فارنژیت، آرتریت، رینیت، بی قراری، عوارض چشمی و عوارضی که میزان بروزشان کمتر از یک مورد درصد هزار بود به ترتیب شامل تنگی نفس شدید، تشنج، اسهال، پارستزی، آنافیلاکسی، آنسفالیت، ترومبوسیتوپنی، آنسفالوپاتی و گیلن باره بودند. Background: Complications of national program vaccination have great importance, because widespread use of vaccines and expanded age range of vaccinees increases the percentage of side effects. Present study was performed for evaluating the complications of national measles and rubella vaccination in Hamedan province. Materials and methods: This cross-sectional descriptive study was done from December sixth to January fifth 2003 and two months after termination of vaccination program. The study was performed by filling complication forms that were distributed in the vaccination centers. The data was analyzed by SPSS software. Results: A total of 827468 persons had been vaccinated in Hamedan, 260 out of them showed different complications. They had occurred mostly in 10 to 14 year old age group and had reported mainly by vaccination teams. 61.41 % of complications had been occurred in the first 24 hour after vaccination. 86 % of them had reactions to vaccination. 91 % of cases were outpatient. The complications with incidence rate more than were urticaria, fever, head ache, vomiting, lymphadenopathy, cough, skin rash, myalgia, pharyngitis, arthritis, rhinitis, restlessness and occular complications in decreasing order. The complications with incidence rate less than were sever dyspnea, seizure, diarrhea, paresthesia, anaphylaxis, encephalitis, thrombocytopenia, and Gillan – Barre syndrome. Conclusion: Mild complications were more frequent than severe ones. Most of the complications were related to reaction to vaccine, we didn’t have any program fault. Therefore we suggest a potent and flexible care system for reacting to side effects. واکسیناسیون ، سرخک، سرخجه، عوارض، همدان Vaccination, Measles, Rubella, Complications 47 51 http://yafte.lums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-306&slc_lang=en&sid=1 fatemeh Eghbalian فاطمه اقبالیان eghbalian_fa@yahoo.com 720031947532846005951 720031947532846005951 Yes mohammad reza Honarvar محمدرضا هنرور 720031947532846005952 720031947532846005952 No raiye sadat Mirmoini راضیه سادات میر معینی 720031947532846005953 720031947532846005953 No ali reza Monsef علیرضا منصف 720031947532846005954 720031947532846005954 No mohammad sadegh saba محمد صادق صبا 720031947532846005955 720031947532846005955 No