fa اثرات برنامه توانبخشی قلب بر ظرفیت ورزشی و عوامل خطرزای کرونری بیماران جراحی شده بای‌پس کرونری 45 تا 65 سال پژوهشي اصیل Original Research مقدمه: بیماری های قلبی- عروقی شایعترین علت مرگ و ناتوانی انسان محسوب می شود. یک سوم علت مرگ و میر در ایران، بیماری های کرونری قلب می باشد. از این رو، در بررسی حاضر اثرات برنامه توانبخشی قلبی بر ظرفیت ورزشی و عوامل خطرزای کرونری بیماران جراحی شده بای پس کرونری (CABG) 45 تا 65 سال ارزیابی گردید. بحث و نتیجه‌گیری: برنامه توانبخشی قلب مطالعه حاضر اثر معناداری بر ظرفیت ورزشی و پروفایل برخی عوامل خطرزای کرونری بیماران جراحی شده بای پس کرونری 45 تا 65 سال را نشان داد و می تواند به عنوان یک برنامه مناسب برای این بیماران در نظر گرفته شود. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل آماری با آزمون t مستقل نشان داد که در انتهای برنامه تفاوت معناداری بین درصد تغییرات VO2max، BMI، WHR، SBP، DBP، TC، LDL، LHR دو گروه وجود دارد (05/0P<)، اما بین درصد تغییرات FBS، HDL، BFP دو گروه تفاوت معناداری وجود نداشت. مواد و روش‌ها: با انتخاب تصادفی 36 بیمار جراحی شده به روش CABG بیمارستان شهید بهشتی همدان، 18 آزمودنی با میانگین سنی 26/6±57/54 سال و میانگین وزن 83/10±14/72 کیلوگرم برای گروه آزمون( مشارکت در برنامه توانبخشی) و 18 آزمودنی با میانگین سن 75/4±64/57 سال و میانگین وزن 12±5/76 کیلوگرم برای گروه شاهد (عدم شرکت در هرگونه برنامه توانبخشی) بر اساس معیارهای ورود و خروج در بررسی حاضر شرکت کردند. برنامه توانبخشی قلبی یک برنامه 8 هفته‌ای شامل گرم کردن، ‌ورزش های هوازی و سرد کردن بود. متغیرها شامل اندازه های آنتروپومتریک، ‌ظرفیت ورزشی (VO2max) و عوامل خطرزای کرونری از جمله شاخص توده بدنی (BMI)، نسبت دور کمر به دور باسن (WHR)، فشار خون سیستولیک (SBP)، فشار خون دیاستولیک (DBP)، قند خون ناشتا (FBS)، کلسترول تام (TC)، تری گلیسرید (TG)، لیپو پروتئین کم چگال (LDL)، لیپو پروتئین پر چگال (HDL)، نسبت LDL بر HDL (LHR)، درصد چربی بدن (BFP) در اولین و آخرین هفته برنامه در هر دو گروه تعیین شدند. Background : Cardiovascular diseases (CVD) are the most common cause of mortalily and inability. In Iran, one third of mortality causes are coronary heart diseases. So, the aim of the present study was to evaluate the effects of a Cardiac Rehabilitation program (CR) on exercise capacity (VO2max) and coronary risk factors in CABG patients aged 45-65 . Materials and Methods: Of 36 CABG patients randomly selected from Hamadan Shahid Beheshti hospital, 18 subjects as experimental group (with mean age 54.57±6.26 years and weight 72.14±10.83 kg participated in CR program), and 18 subjects as control group (with mean age 57.64±4.75 years and weight 76.5±12 kg without participation in any exercise and CR program) participated in this study based on inclusion and exclusion criteria. CR program was an eight-week involving warm-up, aerobic exercises and cool-down. Variables including: anthropometrics measurements and exercise capacity (VO2max), and also coronary risk factors such as body mass index (BMI), waist-hip ratio (WHR), systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP), fasting blood sugar (FBS), total cholesterol (TC), triglyceride (TG), low-density lipoprotein (LDL), high-density lipoprotein (HDL), LDL-HDL ratio (LHR), body fat percent (BFP) were determined at the first and the last week of CR program in both groups. Results: Statistical analysis by independent t-test indicated that after program, there was a significant difference between 2 groups in VO2max, BMI, WHR, SBP, DBP, TC, TG, LDL, LHR (P<0.05), but there was no significant difference between the 2 groups in FBS, HDL, BFP. Conclusion: The CR program of the present study indicated a significant effect on exercise capacity and some coronary risk factors profile in CABG patients of 45-65 and can it be considered as a suitable program for CABG patients. توانبخشی قلب، ظرفیت ورزشی، عوامل خطرزای کرونری، جراحی بای پس کرونر. Cardiac rehabilitation program, Exercise capacity, Coronary risk factors, Coronary artery bypass graft surgery. 72 81 http://yafte.lums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-460&slc_lang=fa&sid=1 rahim Mirnasuri رحیم میرنصوری Dr_mirnasuri@yahoo.com 720031947532846008344 720031947532846008344 Yes gita Mokhtari گیتا مختاری 720031947532846008345 720031947532846008345 No majid Ebadifara مجید عبادی فرا 720031947532846008346 720031947532846008346 No zahra Mokhtari زهرا مختاری 720031947532846008347 720031947532846008347 No