fa شناسایی الگوهای غذایی غالب در نوجوانان شهر کرج پژوهشي اصیل Original Research <p>مقدمه: یکی از نگرانی‌ها در مورد سلامت عمومی عادات غذا خوردن نوجوانان است، زیرا ارتباط مستقیم بین رژیم غذایی ناکافی در این مرحله و بروز چاقی و دیگر بیماری‌های مزمن در بزرگسالی وجود دارد. شناسایی الگوهای غذایی می‌تواند به عنوان یک عامل پیش آگهی در ارتباط میان رژیم غذایی و خطر بیماری‌های مزمن استفاده شود. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع مطالعه مقطعی می‌باشد که بر روی 140 نوجوان سالم 19-13 ساله در مدارس راهنمایی و دبیرستان شهر کرج انجام شد. نمونه‌ها به روش نمونه گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای از 5 منطقه شهر کرج انتخاب شد. برای ارزیابی غذایی از پرسشنامه بسامد خوراک معتبر استفاده شد. اقلام غذایی در 25 گروه غذایی بر اساس شباهت طبقه بندی شدند. یافته‌ها: با روش تحلیل عاملی سه الگوی غذایی بدست آمد که 25/30 درصد از کل واریانس مصرف را توجیه می‌کردند. الگوی اول (شبه مدیترانه ای) که در آن مغزها، میوه‌ها و سبزیجات و ماهی، طیور، زیتون، شیرینی جات و ترشی جات مصرف بالایی داشتند. الگوی دوم (ناسالم)با مصرف بالای سس مایونز، غلات تصفیه شده، سیب زمینی آب پز، گوشت قرمز یا فراوری شده، لبنیات پرچرب و گوشت احشاء مشخص شد. الگوی سوم (سنتی) با مصرف بالای چربی‌های جامد، لبنیات کم چرب، حبوبات و غلات کامل تعیین شد. بحث و نتیجه‌گیری: الگوی شبه مدیترانه‌ای با 14/14 درصد بیشترین درصد واریانس را به خود تخصیص داده بود. با شناسایی این الگوهای می‌توان گام‌های آموزشی مناسبی در جهت ترویج تغذیه مناسب برداشت.</p> <p>Background: The eating habits of adolescents are of concerns about public health, because of the direct relationship between diet and the incidence of obesity and other chronic diseases in adults. Identifying dietary patterns can be used as a prognostic factor in the relationship between diet and chronic disease risk. Materials and Methods: The present study is a cross-sectional study on 140 healthy adolescents 13-19 years of middle schools and high schools in Karaj. Samples were selected by multistage cluster sampling method from 5 districts in Karaj. Validated food frequency questionnaire was used to assess dietary intake. Food items were categorized into 25 food groups based on similarity. Results: Using principal component analysis three major dietary patterns were identified ehich among subjects had the highest dispersion justifying 30.25 percent of the total variance of consumption. Mediterranean-like pattern showed high loadings on nuts, fruits and vegetables, fish, chicken, olives, sweetmeat and pickles. The second pattern, called unhealthy pattern specified with a high intake of mayonnaise, refined cereals, boiled potatoes, red meat and processed meat, high fat dairy products, viscera. The third pattern (traditional) had high loading for solid fats, dairy scab, legumes and whole grains. Conclusion: Mediterranean-like pattern with explained 14.14% of the variance of the maximum percentage to be allocated. These patterns can be used to identify the appropriate educational steps taken to promote sufficient nutrition.</p> الگوهای غذایی, تحلیل عاملی, نوجوانان, پرسشنامه بسامد خوراک. Dietary patterns, Principal component analysis, Adolescents, Food frequency questionnaire 106 114 http://yafte.lums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-518&slc_lang=fa&sid=1 مهرانگیز ابراهیمی ممقانی 7200319475328460011490 7200319475328460011490 No دانشگاه علوم پزشکی تبریز محمد اصغری جعفرآبادی 7200319475328460011491 7200319475328460011491 No دانشگاه علوم پزشکی تبریز فرزانه باقرزاد fb_bagherzadeh@yahoo.com 7200319475328460011492 7200319475328460011492 Yes دانشگاه علوم پزشکی تبریز