fa بررسی میزان تجمع فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، مس، نیکل و جیوه) در برخی از سبزی‌های کشت‌ شده در شهرستان‌های خرم آباد و الشتر استان لرستان در تابستان 1395 بهداشت محیط بهداشت محیط پژوهشي اصیل Original Research <table align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" dir="rtl" style="width:647px;border-collapse:collapse;" width="647"> <tbody> <tr style="page-break-inside:avoid;height:33px;"> <td style="width: 647px; padding: 0cm 5.4pt; height: 33px; vertical-align: top; text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>مقدمه</strong>:</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سبزیجات قابلیت بالایی در جذب و ذخیره فلزات سنگین دارند و تجمع این مواد در بدن انسان سبب ایجاد عوارض ناگوار می‌شود. لذا هدف از این مطالعه ارزیابی غلظت و آلودگی ناشی از عناصر کادمیوم، سرب، جیوه، مس و نیکل در تره، سیب&shy;زمینی و گوجه‌ فرنگی در برخی از مزارع شهرستان‌های خرم‌آباد و الشتر در تابستان 1395 می &shy;باشد.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;"></span></span></td> </tr> <tr style="page-break-inside:avoid;height:1px;"> <td style="width: 647px; padding: 0cm 5.4pt; height: 1px; vertical-align: top; text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مواد و روش &shy;ها: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در مطالعه حاضر پس از نمونه&shy; برداری و آماده &shy;سازی نمونه &shy;ها، میزان غلظت عناصر توسط دستگاه جذب اتمی کوره گرافیتی اندازه&shy; گیری شد و برای پردازش و رسم نمودارهای آماری نتایج، از نرم&shy; افزار </span></span><span dir="LTR">SPSS</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR">Excel</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> استفاده گردید. درنهایت نتایج با استانداردهای سازمان بهداشت جهانی مقایسه و توصیه لازم برای مصرف سبزی &shy;های مورد آزمایش صورت پذیرفت.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></td> </tr> <tr style="page-break-inside:avoid;height:1px;"> <td style="width: 647px; padding: 0cm 5.4pt; height: 1px; vertical-align: top; text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته &shy;ها: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج به دست آمده حاکی از آن است که میانگین غلظت فلزات سنگین در نمونه‌های گیاهی، تجمع فلز سرب در تره (252/0)، در گوجه&shy;فرنگی (304/0) و در سیب&shy;زمینی (155/0) و میزان تجمع فلز کادمیوم در تره (147/0)، در گوجه‌ فرنگی (216/0) و در سیب&shy;زمینی (081/0) و میزان تجمع نیکل نیز به ترتیب در تره (98/47)، در گوجه &shy;فرنگی (612/34) و در سیب&shy;زمینی (04/32) و میزان تجمع مس در تره (149/0) در گوجه&shy; فرنگی (155/0) و در سیب&shy;زمینی (148/0) میکروگرم بر گرم می &shy;باشند. در مورد تجمع فلز جیوه پایین بودن و یا فقدان این عنصر در گیاهان مورد آزمایش گزارش گردیده است.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></td> </tr> <tr style="page-break-inside:avoid;height:53px;"> <td style="width: 647px; padding: 0cm 5.4pt; height: 53px; vertical-align: top; text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>بحث و نتیجه &shy;گیری</strong>:</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از دلایل بالا بودن فلزات سرب و کادمیوم در قیاس با حد مجاز می‌توان به استفاده بی&shy;رویه کشاورزان از کودهای فسفاته، استفاده از لجن فاضلاب، حشره‌ کش‌ها، قارچ&shy; کش&shy;ها، استفاده بی&shy;رویه از فضولات حیوانی و زباله‌های شهری و نیز نزدیکی زمین زراعی به جاده نام برد.</span></span><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></td> </tr> </tbody> </table> <div style="clear:both;"></div> <p dir="RTL"><div style="clear:both;"></div></p> <div style="text-align: justify;"><strong><em>Background </em></strong><strong>:</strong>Vegetables have a high capability in absorbing and storing heavy metals and the gathering of these materials in the human body causes unpleasant effects. The aim of the present study is the evaluation of the density and pollution caused by the elements cadmium , lead, mercury, copper, and nickel in leek, potato, and tomato in some farms in Khorramabad city.<br> <strong><em>Materials and Methods:</em></strong> In one experimental study, after the sampling of farms and preparing samples, digestion and combination with HCL, the density of the elements cadmium , lead, mercury, copper and nickel were determined by means of atomic absorption apparatus in a graphite furnace. To statistically process&nbsp; the findings, Spss software was used, and Excel software was used to present the findings. Finally, the results were compared with&nbsp; WHO standards.<br> <strong><em>Results:</em></strong> The results show that the average density&nbsp; in heavy metals in various vegetables: levels of lead in leek (0.252), in tomato (0.304), and in potato (0.155) and the cadmium levels in leek (0.147), in tomato (0.216), in potato (0.081). The levels of nickel are as the follows: leek(47,98), in tomato (34,612), in potato (32,04). The levels of copper were as follows: in leek (0.149), in tomato (0.155), and in potato (0.148)ppm. Mercury was either absent or in trace amounts in the investigated vegetables.<br> <strong><em>Conclusion:</em></strong> the reason for the high levels of lead&nbsp; and cadmium compared with the permissible limit is probably due to too much phosphate fertilizers being used by farmers, the use of sewage slime, insecticides, fungicides, the using of too much animal residues and urban waste and also the closeness of agricultural fields to roads.&nbsp;</div> &nbsp; <p><div style="clear:both;"></div></p> فلزات سنگین, سرب, کادمیوم, مس, نیکل, جیوه, سبزیجات heavy metals,lead,cadmium,mercury 1 12 http://yafte.lums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2005-1&slc_lang=fa&sid=1 Sanaz Zarabi ساناز ضرابی sanazzarabi@yahoo.com 7200319475328460024867 7200319475328460024867 Yes Razi Herbal Medicines Research Centre, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم‌آباد، ایران Masom Hatamikiya معصوم حاتمی کیا 7200319475328460024868 7200319475328460024868 No Razi Herbal Medicines Research Centre, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم‌آباد، ایران Nilofar Dorosti نیلوفر درستی 7200319475328460024869 7200319475328460024869 No Department of Chemistry, Faculty of Basic Science, Lorestan University, Khorramabad, Iran گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Mahnaz Zarabi مهناز ضرابی 7200319475328460024870 7200319475328460024870 No Environmental Department, Payam Noor University of Tehran, Tehran, Iran گروه محیط زیست، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران Samar Mortazavi ثمر مرتضوی 7200319475328460024871 7200319475328460024871 No , Faculty of Natural Resource and Environment, Malayer University., Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه همدان، ملایر، ایران