fa طبقه بندی مراکز بهداشتی-درمانی شهری خرم آباد بر اساس وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانوارهای تحت پوشش با استفاده از تحلیل عاملی و خوشه ای روانشناسی روانشناسی پژوهشي اصیل Original Research <table align="right" class="Table" dir="rtl" style="width:596px; border-collapse:collapse; margin-left:9px; margin-right:9px" width="596"> <tbody> <tr> <td style="width: 596px; padding: 0in 7px; height: 1px; text-align: justify;" valign="top"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><strong><span lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.1pt">مقدمه:</span></span></strong> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">در بسیاری از پژوهش های علوم پزشکی، محققین از مراکز یا پایگاه های سلامت به عنوان چارچوب نمونه گیری طبقه ای استفاده می کنند. از آنجا که متغیرهای اقتصادی-اجتماعی نقش عمده ای بر پیامدهای حوزه سلامت دارند. ؛ لذا در این مطالعه سعی شده تا مراکز یا پایگاه های سلامت شهر خرم آباد از نظر وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانوارهای تحت پوشش با استفاده از تحلیل عاملی و خوشه ای طبقه بندی شوند.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><strong><span lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.1pt">مواد و روش &shy;ها:</span></span></strong> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">در این مطالعه مقطعی، جامعه آماری کلیه حوزه های شهری خرم آباد بر اساس سرشماری نفوس و مسکن مرکز آمار ایران بوده است. ابتدا نقشه&shy;های پراکنش حوزه های شهری با مراکز/پایگاه های سلامت تطبیق داده شد. سپس شاخص های اقتصادی-اجتماعی حوزه ها در 7 حیطه محاسبه و برای کاهش بُعد از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. سرانجام توسط تحلیل خوشه ای </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">k-means</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt"> و نرم افزار</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">26 </span></span>&nbsp;<span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">SPSS</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">، مراکز/پایگاه های مشابه از نظر امتیازات عاملی، به خوشه های همگن اختصاص یافت و با استفاده از نرم افزار </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">Arc GIS</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt"> بر روی نقشه شهر قرار گرفت.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.2pt"><strong>یافته &shy;ها:</strong> </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.3pt">سه عامل شناسایی شده در تحلیل عاملی، 3/73 % واریانس شاخص های اقتصادی-اجتماعی خانوارها را تبیین می کردند. بر اساس تحلیل خوشه ای، 11 پایگاه سلامت در خوشه یک (سطح تحصیلات کمتر، منازل دارای امکانات رفاهی ضعیف تر و نرخ بی همسری و طلاق بالاتر)، 16 پایگاه در خوشه دو (نرخ اشتغال به تحصیل بیشتر، نرخ پایین تر ازدواج زنان، نرخ بیکاری کمتر و سکونت بیشتر در منازل آپارتمانی) و 10 پایگاه در خوشه سه (فارغ التحصیلان دانشگاهی بیشتر، مشاغل پر&shy;درآمدتر و منازل دارای امکانات رفاهی بهتر) قرار گرفتند.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><strong><span lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.2pt">بحث و نتیجه &shy;گیری:</span></span></strong> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">نتایج این مطالعه می تواند در تحقیقات سلامت به عنوان مبنائی برای انجام نمونه گیری طبقه ای در محدوده شهری خرم آباد استفاده گردد. درضمن توصیه می شود مسوولان برنامه ریزی موثرتری را جهت محرومیت زدایی از مناطق غیربرخوردار موجود در خوشه یک انجام دهند.</span></span></span></span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><i><span style="font-size:13.0pt">Background:</span></i></b> <span style="font-size:12.0pt">In numerous studies in the field of medical sciences, researchers use health centers as a frame for stratified sampling</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">.</span></span><span style="font-size:12.0pt"> Since socioeconomic variables play a major role in health outcomes, the present study aimed to classify urban health centers of Khorramabad in terms of the socioeconomic status of households using factor and cluster analysis.</span><span style="font-size:12.0pt"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><i><span style="font-size:13.0pt">Materials and Methods:</span></i></b> <span style="font-size:12.0pt">In this cross-sectional study, the statistical population included all urban areas of Khorramabad based on the population and housing census conducted by the Statistical Center of Iran. Firstly, the scatter maps of urban areas and health centers were adopted together. Thereafter, socioeconomic indexes of urban areas were calculated in seven fields, and exploratory factor analysis was used to reduce dimensions. Finally, the similar health centers in terms of factor scores were allocated to the same clusters by k-means cluster analysis using SPSS software (version 26) and were displayed on city maps using Arc GIS software.</span><span style="font-size:12.0pt"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><i><span style="font-size:13.0pt">Results:</span></i></b> <span style="font-size:12.0pt">Three factors identified in factor analysis explained about 73.3% of the total variance of socioeconomic indexes. Based on cluster analysis, 11 health centers were located in cluster 1 (related to lower educational attainment, poorer housing amenities, and higher rate of homelessness and divorce), 16 centers were located in cluster 2 (related to higher studying persons rate, lower marriage rate in women, lower unemployment rate, and higher residence in apartment flats) and 10 health centers were located in cluster 3 (related to higher academic graduates, more profitable jobs, and better housing amenities).</span><span style="font-size:12.0pt"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><i><span style="font-size:13.0pt">Conclusion:</span></i></b> <span style="font-size:12.0pt">The results of this research can be used in health studies in urban areas of Khorramabad as a basis for performing stratified sampling. Furthermore, it is recommended that authorities adopt more effective planning to improve deprived areas in cluster one.</span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Nazanin"><span style="color:#222222"></span></span></span></span></span></span></div> وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانوار, خرم آباد, تحلیل عاملی اکتشافی, تحلیل خوشه ای غیر سلسله مراتبی Exploratory factor analysis, Khorramabad, Non-hierarchical cluster analysis, Socioeconomic status of household 65 84 http://yafte.lums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1598-3&slc_lang=fa&sid=1 Farzad Ebrahimzadeh فرزاد ابراهیم زاده farzadebrahimzadeh@gmail.com 7200319475328460028662 7200319475328460028662 Yes Social Determinants of Health Research Center, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران Mohammad Salehi Veisi محمد صالحی ویسی salehivaysi@bkatu.ac.ir 7200319475328460028663 7200319475328460028663 No Department of Statistics, Faculty of Basic Sciences, Behbahan Khatam Alanbia University of Technology, Behbahan, Iran گروه آمار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء، بهبهان، ایران Sajad Delfan Beyranvand سجاد دلفان بیرانوند sajad.delfan@modares.ac.ir 7200319475328460028664 7200319475328460028664 No of Remote Sensing and GIS, Department of Remote Sensing and GIS, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم های اطلاعات مکانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohadeseh Shojaei Shahrokhabadi محدثه شجاعی شاهرخ آبادی Moha.shojaei@ncl.ac.uk 7200319475328460028665 7200319475328460028665 No Biostatistics Research Group, Population Health Sciences Institute, Newcastle University, Newcastle upon Tyne, UK انستیتو علوم بهداشتی جمعیتی، دانشگاه نیوکاسل، نیوکاسل، بریتانیا Soraya Nouraei Motlagh ثریا نورایی مطلق mania05080@yahoo.com 7200319475328460028666 7200319475328460028666 No Department of Public Health, Faculty of Health and Nutrition, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی لرستان