fa بررسی اثربخشی طرحواره درمانی هیجان‌محور بر انعطاف‌پذیری شناختی و ناگویی خلقی در نوجوانان دارای رفتارهای خودجرحی بدون قصد خودکشی. روانشناسی روانشناسی پژوهشي اصیل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">مقدمه: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">رفتارهای خودجرحی بدون قصد خودکشی به‌رفتارهای مستقیم و عمدی تخریب بافت‌های بدن، بدون قصد خودکشی اشاره دارد که امروزه به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی سلامت روانی_اجتماعی نوجوانان در جمعیت عمومی مطرح است. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی طرحواره‌درمانی هیجان‌محور بر انعطاف‌پذیری شناختی و ناگویی خلقی در نوجوانان دارای رفتارهای خودجرحی بدون قصد خودکشی بود.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">مواد و روش‌ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut=""> پژوهش حاضر طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری دو ‌ماهه همراه با گروه کنترل بود. جامعه‌آماری نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودجرحی ‌مراکز خدمات بهداشت روان شهر اصفهان در سال 1403 بودند که به‌صورت هدفمند و مبتنی بر ملاک‌های ورود، تعداد 30 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار داده‌‌شدند. پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی و پرسشنامه ناگویی خلقی برای سنجش تغییرات متغییرهای وابسته استفاده شد. گروه آزمایش 9 جلسه مداخله طرحواره‌درمانی هیجان‌محور با فراوانی یک‌جلسه در هفته دریافت کردند. داده‌ها به روش تحلیل واریانس با اندازه‌‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بون‌فرونی تجزیه تحلیل شد. </span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">یافته‌‌ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">نتایج نشان داد، اثربخشی طرحواره‌درمانی هیجان‌محور بر انعطاف‌پذیری شناختی و ناگویی خلقی مثبت و معنادار</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P<0.05)</span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">) است که این تأثیرات در مرحله پیگیری تنها بر شناسایی احساسات و تفکر عینی متغیر ناگویی خلقی پایدار ماند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">بحث و نتیجه‌گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" yagut="">با توجه به تأثیر طرحواره‌درمانی هیجان‌محور بر انعطاف‌پذیری شناختی و ناگویی خلقی، پیشنهاد می‌شود متخصصین بهداشت سلامت روان در حوزه نوجوانان، از این درمان به‌عنوان مداخله‌ایی اثربخش در جهت مدیریت و بهبود رفتارهای خودجرحی نوجوانان بهره ببرند.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Background: </span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Non-suicidal self-harm behaviors refer to direct and intentional behaviors of destroying body tissues without suicidal intent, which is currently considered one of the serious challenges for adolescent psychosocial health in the general population. The present study aimed to determine the effectiveness of emotion-focused schema therapy on cognitive flexibility and alexithymia in adolescents with non-suicidal self-harm behaviors.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Materials and Methods: </span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">The present study employed a quasi-experimental pretest-posttest design with a two-month follow-up and a control group. The statistical population comprised adolescent girls with self-injurious behaviors from Isfahan mental health service centers in 2024. Thirty participants were purposively selected based on the inclusion criteria and randomly assigned to two groups. The cognitive flexibility and alexithymia questionnaires were used to measure changes in the dependent variables. The experimental group received 9 sessions of emotion-focused schema therapy, administered once weekly. The data were analyzed using repeated-measures analysis of variance and a Bonferroni post hoc test.</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Results: </span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Emotion-focused schema therapy was effective in improving cognitive flexibility and reducing alexithymia (P<0.05), and these effects remained stable in the follow-up phase, particularly for the identifying feelings and oriented thinking components of the alexithymia variable.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Conclusion: </span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span minion="" pro="" style="font-family:">Emotion-focused schema therapy was effective in improving cognitive flexibility and reducing alexithymia. It is suggested that mental health professionals in the field of adolescents should use this treatment as an effective intervention to manage and improve adolescents&#39; self-injurious behaviors.</span></span></span></span></span></span></div> طرحواره‌درمانی هیجان‌محور, انعطاف‌پذیری شناختی, ناگویی خلقی, رفتارهای خودجرحی بدون قصدخودکشی, نوجوان. Emotion-focused schema therapy, Cognitive flexibility, alexithymia, non-suicidal self-injurious behaviors, Adolescent 17 29 http://yafte.lums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3754-1&slc_lang=fa&sid=1 Ayda Nasresfahani آیدا نصراصفهانی Ayda.nasr1356@gmail.com 7200319475328460031966 0009-0009-7321-5428 No Department of Psychology, Naein Branch, Islamic Azad University, Naein, Iran گروه روانشناسی، واحد نائین، دانشگاه آزاد اسلامی، نائین، ایران Gholamreza Talebi غلامرضا طالبی Reza.talebi010@gmail.com 7200319475328460031967 0009-0006-1067-2048 Yes Department of Health Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran گروه روانشناسی سلامت، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران